Sommige foto’s doen meer dan alleen de tijd stilzetten: ze roepen emoties op, wakkeren discussies aan en roepen verontrustende vragen op. Eén zo’n foto, gemaakt door de Canadese fotograaf Graham Lavery tijdens een reis naar het door overstromingen getroffen Hoi An in Vietnam, deed precies dat.
Op de foto: een fragiel, uitgeput katje drukt zijn kleine lichaampje tegen de voet van een voorbijganger, duidelijk op zoek naar warmte en troost. De doffe vacht, het lege silhouet en de stille wanhoop: het tafereel is hartverscheurend. Maar wat wereldwijde verontwaardiging teweegbracht, was niet alleen de toestand van het kitten, maar ook Lavery’s besluit om weg te lopen nadat ze de foto had gemaakt.
Toen de foto viraal ging op Flickr, ontstond er een emotionele storm. Sommigen prezen zijn rauwe eerlijkheid, anderen waren geschokt dat de fotograaf hen niet hielp. Dierenliefhebbers en dierenrechtenorganisaties veroordeelden de nalatigheid van Lavery, en de Zuid-Afrikaanse organisatie Pawfect Nation NPC bekritiseerde openlijk de keuze van Lavery.
Lavery verdedigde zichzelf door te zeggen dat hij de situatie kort met een collega had besproken voordat hij besloot om “de natuur haar gang te laten gaan”. Als rechtvaardiging daarvoor noemde hij culturele verschillen en het overweldigende lijden van de mensen in de regio.
Maar om veel redenen waren deze redenen niet voldoende. Het katje is een symbool geworden, niet alleen van lijden, maar ook van het morele kruispunt tussen mededogen en onverschilligheid.
Wat er met het poesje is gebeurd, weet tot op heden niemand. De foto blijft een verontrustende herinnering: soms is het niet alleen wat we zien, maar ook wat we niet doen, dat ons definieert.
