Net als een tol draait de aarde om zichzelf heen en heeft gemiddeld 86.400 seconden nodig om een volledige omwenteling te voltooien. Daarom duurt een dag op onze planeet 24 uur. Maar in tegenstelling tot wat men zou denken, is dit niet altijd zo geweest. In de tijd van de dinosauriërs, zo’n 230 miljoen jaar geleden, duurde een aarddag 23 uur. Over ongeveer 200 miljoen jaar, omdat de rotatiesnelheid van onze planeet de neiging heeft af te nemen, zou de standaardduur 25 uur moeten zijn. Maar hoewel de rotatiebeweging van de aarde varieert op kosmische schaal, fluctueert deze ook op een kortere tijdschaal.
De invloed van de maan, aardbevingen, vulkanische activiteit, smeltend ijs door klimaatverandering (nieuw venster) en vele andere mechanismen hebben invloed op de snelheid waarmee de aarde om zich heen draait. Hoewel de rotatiesnelheid over het algemeen afneemt, draait onze planeet sinds 2020 steeds sneller. Zozeer zelfs dat wetenschappers van de International Earth Rotation Service (IERS), de organisatie die verantwoordelijk is voor het verenigen van wereldwijde klokken, aanbevelen om in 2029 een negatieve (schrikkel)seconde toe te voegen aan de Gecoördineerde Universele Tijd (UTC) om deze synchroon te houden met de astronomische tijd.
De kortste dag zal zijn op 5 augustus 2025
Al meer dan een halve eeuw wordt de atoomtijd berekend met behulp van ongeveer 450 zeer nauwkeurige atoomklokken, die wereldwijd de officiële tijd bepalen. Historisch gezien diende de rotatiesnelheid van de aarde als standaard. Omdat de rotatiesnelheid van onze planeet echter fluctueert, besloten wetenschappers in 1972 om een schrikkelseconde aan de atoomtijd toe te voegen om deze in lijn te brengen met de astronomische tijd. Dit gebeurt wanneer het verschil tussen de twee standaarden 0,9 seconde nadert. Sindsdien moesten er 27 schrikkelseconden worden toegevoegd om de natuurlijke versnelling van de rotatiebeweging van de aarde te compenseren.
Zoals gemeld door timeanddate.com, een online mediakanaal gespecialiseerd in astronomische verschijnselen, zal deze trend zich naar verwachting in 2025 voortzetten. Net als vorig jaar zullen de drie kortste dagen dit jaar – vergeleken met historische gemiddelden – vallen tijdens de zomer op het noordelijk halfrond. Volgens gegevens van IERS zijn dit 9 juli, 22 juli en 5 augustus. Op deze data staat de maan het verst van de evenaar, waardoor de rotatie van de aarde lichtjes wordt versneld. Op 5 augustus voltooit onze planeet een volledige rotatie ongeveer 1,51 milliseconde eerder, wat het de kortste dag van 2025 maakt. Het verschil zal echter zo klein zijn dat geen mens het zal merken. Het record voor de kortste rotatie werd verbroken op 5 juli 2024. Op die dag voltooide de aarde één rotatie 1,66 milliseconde eerder dan de historische gemiddelden. “De oorzaak van deze versnelling blijft onverklaard”, vertelde Leonid Zotov, expert op het gebied van de rotatie van de aarde aan de Staatsuniversiteit van Moskou, aan timeanddate.com. “De meeste wetenschappers geloven dat het een intern fenomeen op aarde is. Oceanische en atmosferische modellen kunnen deze aanzienlijke versnelling niet verklaren”, voegt hij eraan toe. Volgens hem “zal de aarde vroeg of laat vertragen.” De vraag blijft wanneer. Metrologen, de bewakers van de tijd, hebben zichzelf tot 2035 de tijd gegeven om te beoordelen of het toevoegen van een negatieve (schrikkel)seconde zinvol is. Zo ja, dan zou het een primeur zijn en, bij uitbreiding, een sprong in het onbekende.
